آرتروز شایع ترین بیماری مفصلی است که میلیون ها نفر در سراسر جهان را تحت تاثیر قرار میدهد. این بیماری باعث تخریب تدریجی غضروف مفاصل شده و منجر به درد، خشکی و کاهش حرکت در ناحیه های مختلف بدن میشود. شناخت دقیق آرتروز، علل ایجاد آن، علائم و روش های تشخیص به همراه آگاهی از گزینه های درمانی نوین مانند فیزیوتراپی و درمان های دارویی و جراحی، نقش مهمی در بهبود بیماران ایفا میکند. در این مقاله، به بررسی بیماری آرتروز و تمام جنبههای مرتبط با آن خواهیم پرداخت تا اطلاعات کاملی درباره این بیماری در اختیار شما قرار دهیم.
آرتروز چیست؟
آرتروز یا استئوآرتریت، یک بیماری مزمن مفصلی است که به تدریج غضروف مفاصل را تخریب میکند. غضروف یک بافت نرم و لغزنده است که سطح مفصل را میپوشاند و به حرکت روان و بدون درد استخوان ها کمک میکند. با پیشرفت این عارضه، این غضروف تحلیل رفته و استخوان ها به هم ساییده میشوند که باعث درد و التهاب میشود.
برای اطلاعات بیشتر و مشاوره با دکتر عرفان صارم در یکی از بهترین کلینیک های ارتوپدی در منطقه تهرانسر با شماره های زیر در ارتباط باشید:
آرتروز به چه دلیلی ایجاد می شود؟
- افزایش سن: فرایند تخریب غضروف به طور طبیعی با افزایش سن تشدید میشود.
- آسیب های مفصلی: ضربه یا آسیب های قبلی به مفصل، مثل شکستگی ها یا پارگی رباط ها، خطر ابتلا به آرتروز را افزایش میدهند.
- چاقی: وزن زیاد فشار بیشتری بر مفاصل وارد میکند و موجب تسریع آسیب غضروف میشود.
- عوامل ژنتیکی: در برخی افراد استعداد وراثتی برای ابتلا به آرتروز وجود دارد.
- اختلالات بیومکانیکی و استفاده نادرست از مفصل: انجام فعالیت های تکراری یا قرارگیری نادرست مفاصل در حرکات مختلف نیز عامل بروز این عارضه میباشد.
علائم و نشانه های بروز آرتروز
علائم آرتروز به تدریج شروع میشوند و شامل موارد زیر میباشند که بیان کردیم. این علائم همیشه برای افراد به یکباره نشان داده نمیشوند.
- درد مفصل که با فعالیت افزایش یافته و با استراحت کاهش مییابد.
- خشکی و کاهش دامنه حرکتی مفصل، به ویژه در صبح یا پس از بی حرکتی طولانی.
- تورم و التهاب در ناحیه مفصل.
- صدای تق تق یا خش خش هنگام حرکت دادن مفصل.
- ضعف عضلانی در اطراف مفصل آسیب دیده.
روشهای تشخیص آرتروز
تشخیص آرتروز بر اساس شرح حال بیمار، معاینه بالینی و انجام برخی آزمایش ها صورت میگیرد. پزشک ابتدا علائم و سابقه پزشکی را بررسی کرده و سپس با معاینه مفصل، دامنه حرکت و وجود التهاب را ارزیابی میکند. برای تایید تشخیص و تعیین شدت بیماری، از روش های تصویربرداری مانند رادیوگرافی ساده، MRI و سونوگرافی استفاده میشود. این روش ها امکان مشاهده تخریب غضروف و تغییرات استخوانی را فراهم میکنند.
روشهای درمانی آرتروز
درمان آرتروز ترکیبی از روش های غیرجراحی و در موارد پیشرفته جراحی است. هدف اصلی درمان، کاهش درد، بهبود عملکرد مفصل است. در ادامه روش های درمانی این عارضه بیان شده است.
- فیزیوتراپی: یکی از اصلی ترین و موثرترین روش های درمانی غیر جراحی است. فیزیوتراپی شامل تمرینات تقویتی، کششی و تکنیک های کاهش درد است که به بهبود دامنه حرکت، تقویت عضلات اطراف مفصل و کاهش فشار روی غضروف کمک میکند. همچنین فیزیوتراپی التهاب مفصل را کاهش داده و روند پیشرفت بیماری را کند میکند.
- داروها: داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی، مسکن ها و گاهی مکمل های غضروفی در کاهش علائم بیماری موثر هستند.
- جراحی: در موارد پیشرفته که مفصل به شدت آسیب دیده باشد، جراحیهایی مانند آرتروسکوپی، جراحی باز یا تعویض کامل مفصل ضروری میباشد.
برای دریافت اطلاعات درباره جدید ترین روش درمان این عارضه مطلب درمان آرتروز زانو با سلول بنیادی را بخوانید .
چند درصد از مردم آرتروز دارند؟
دکتر عرفان صارم در این ویدئو توضیح میدهد که در واقع ۱۰۰ درصد مردم آرتروز دارند، زیرا وجود مفصل بهمعنای آغاز فرآیند فرسایش آن است. مفاصل یک عضو مصرفی هستند و از لحظه تولد تا پایان عمر، بهتدریج پیر و دچار تغییرات میشوند. به گفته او، همه ما در یک طیف از آرتروز قرار داریم و تنها تفاوت در شدت و سرعت پیشرفت آن است. بهترین راهکار نیز استفاده صحیح و اصولی از مفاصل است تا روند تخریب آنها کند شود و دیرتر به مرحلهای برسد که نیاز به درمان پیدا کنند.
چند درصد مردم آرتروز دارند؟
آرتروز در چه نواحی ایجاد میشود؟
آرتروز میتواند هر مفصل بدن را درگیر کند اما شایع ترین نواحی عبارتند از:
- زانو شایع ترین محل ابتلا به این عارضه به دلیل تحمل وزن زیاد بدن.
- دست ها و انگشتان در افراد مسن و زنان شایع است.
- شانه به علت تحرک بالا و آسیب دیدگیهای مکرر دچار این مشکل میشود.
- ستون فقرات خصوصا ناحیه گردنی و کمری که باعث درد و محدودیت حرکت میشود.
سوالات متداول درباره آرتروز مفاصل
با رعایت سبک زندگی سالم، حفظ وزن مناسب، ورزش منظم و مراقبت از مفاصل، میتوان تا حدی از بروز یا پیشرفت آرتروز جلوگیری کرد.
فیزیوتراپی یکی از پایههای درمان آرتریت است که با تقویت عضلات و بهبود حرکت مفصل، درد را کاهش میدهد.
در این روش، سرم گرفته شده از خون به مفصل تزریق میشوند تا فرایند بازسازی غضروف تحریک شود. این درمان کم تهاجمی است اما هنوز نیاز به تحقیقات بیشتر برای تعیین عوارض و کارایی طولانی مدت دارد.
نتیجه گیری
آرتروز یک بیماری مزمن و پیش رونده است که با تخریب غضروف مفاصل همراه است و زندگی فرد را تحت تاثیر قرار میدهد. شناخت دقیق علل، علائم و روش های تشخیص آرتروز به درمان موثر کمک میکند. در نهایت، درمان به موقع، توجه به سبک زندگی سالم و مراقبت های پزشکی منظم، کلید کنترل و مدیریت موفق این بیماری است تا بیماران بتوانند زندگی فعالی و بدون درد را تجربه کنند.